Discussie over waterschappen op D66-verkiezingscongres

Logo Waterschappen - Bron: politiekvoorjongeren.nlBij D66 lijkt een verschuiving plaats te vinden met betrekking tot het al dan niet voortbestaan van de waterschappen. Schrapte het PvdA verkiezingscongres vlak voor het zomerreces al de zinsnede in het verkiezingsprogramma waarin de voorkeur werd uitgesproken om de waterschappen als uitvoeringsorganisatie onder de provincies te brengen, tijdens het verkiezingscongres van D66 komend weekend in Den Haag zal een soortgelijk amendement door de afdeling Zuid-Holland worden ingediend.

Het wijzigingsvoorstel op het verkiezingsprogramma komt van het Zuid-Hollandse D66- Statenlid Paul Breitbarth, die verwacht dat het amendement een goede kans maakt door het congres te worden aangenomen. Een opmerkelijk gegeven gezien het plan dat het D66-Kamerlid Gerard Schouw enkele dagen geleden presenteerde en waarin hij voorstelt het aantal gemeenten van ruim 400 naar 200 terug te brengen en de provincies Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland te laten fuseren tot een Randstadprovincie. Ook de andere provincies zouden in zijn ogen moeten fuseren tot landsdelen. Schouw – die al langer pleit voor minder bestuur en ook voor de val van het kabinet nog een motie indiende om het onderbrengen van de waterschappen als uitvoeringsorganisatie bij de provincies te onderzoeken –  vindt met zijn laatste voorstel opnieuw dat waterschappen en regiobesturen kunnen worden opgeheven en ondergebracht bij de landsdelen.

Pleidooi voor waterschappen
Het amendement dat het Statenlid Breitbarth dit weekend indient, staat niet op zichzelf. Binnen D66 blijkt intern al langer te worden gediscussieerd over het wel of niet voortbestaan van de waterschappen. Daarbij zouden de meningen meer zijn verdeeld, dan uit de voorstellen van Schouw kan worden opgemaakt. Een aantal maanden geleden nog was het prominent D66-er Patrick Poelmann, voorheen gedeputeerde in Noord-Holland en thans dijkgraaf van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, die op Waterforum een pleidooi hield voor het voortbestaan van de waterschappen. In het blad Idee, een uitgave van de Hans van Mierlo-stichting, het wetenschappelijk bureau van D66, verscheen in juli een uitgebreid artikel van drie D66-waterschapsvoorzitters over de grote voordelen van een bestuurs- en uitvoeringsorganisatie als het waterschap is. ‘Waterschappen: D66 had ze kunnen bedenken’ luidde de kop boven het artikel, een coproductie van Stefan Kuks (Waterschap Regge en Dinkel), Marga Kool (Waterschap Reest en Wieden) en Patrick Poelmann.

Discussie binnen de partij
Poelmann: “Wie mij kent, weet allang dat ik een vurig pleitbezorger ben waterschappen. Als voormalig Statenlid en Watergedeputeerde in de provincie Noord-Holland en vanuit mijn huidige functie weet ik goed waarover ik spreek en dat geldt tevens voor mijn collega’s. Daarom hebben wij in Idee een duidelijke visie neergezet om de discussie binnen de partij op basis van goede argumenten te voeden.” Poelmann zegt echter niet tijdens het congres van dit weekend zelf het woord te gaan voeren over waterschappen. “Dat heeft natuurlijk te maken met het dilemma waarin ik verkeer als loyaal partijlid en voorzitter van een waterschap.”

Uiteenlopende opvattingen
Paul Breitbarth, de indiener van het amendement, verwacht dat tijdens het congres ‘best een spannende discussie kan ontstaan’ over de waterschappen. “De opvattingen lopen behoorlijk uiteen. Niet iedereen is het op dit punt met Gerard Schouw eens.” Hij schat in dat binnen zijn partij de verhoudingen ‘fiftyfifty’ zijn. “Om verschillende redenen en daarom moeilijk in te schatten hoe het gaat verlopen dit weekend.”

Nu of nooit
Overigens gaat het feitelijk om twee amendementen die Breitbarth indient. Het eerste betreft het handhaven van het zelfstandige bestuursorgaan waterschappen en de tweede betreft het handhaven van rechtstreekse verkiezingen voor het waterschap, zolang deze organisatie blijft bestaan, nadat eventueel alsnog wordt besloten de waterschappen bij de provincie onder te brengen. “Ik had het voorstel liever op een ander moment gedaan en via een motie dan nu bij de vaststelling van het verkiezingsprogramma. Maar de val van het kabinet maakt even dat er geen andere optie is en ik verwacht tijdens de komende kabinetsperiode dat er wel wat besluiten over waterschappen genomen gaan worden. Het was dus nu of niet.” Daar voegt het Statenlid aan toe dat eventuele discussie over een mogelijke andere inrichting van het Waterschapsbestel, opschaling of andere manieren van samenwerking die kunnen leiden tot besparingen, altijd nog aan de orde kunnen komen. Ten slotte zegt Paul Breitbarth door tijdgebrek nog niet bij andere afdelingen van de partij heeft kunnen polsen of en hoeveel steun er voor zijn amendement bestaat. “Hoewel ik wel van een groot aantal partijleden weet hoe zij er tegenaan kijken, zal ik tijdens het congres in de wandelgangen flink aan de slag gaan om zoveel mogelijk steun te verzamelen.”

(WaterForum Online, 22 augustus 2012)