Slappe reactie kabinet op Odfjell-rapport

Vanavond heeft staatssecretaris Mansveld de kabinetsreactie op het Odfjell-rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid naar de Kamer gestuurd. Een slappe en teleurstellende reactie, die tegelijkertijd wel past bij dit kabinet: veel woorden, weinig wol.

Voor de staatssecretaris is de belangrijkste verbetering die wordt geïntroduceerd naar aanleiding van de zaak-Odfjell dat zij in de toekomst de mogelijkheid voor doorzettingsmacht krijgt. Als chemiebedrijven er zo’n rommel van maken dat het té gevaarlijk wordt en toezichthouders hun werk niet goed doen, dan wil zij zelf kunnen ingrijpen. Ik vraag mij af of zo’n bevoegdheid bij Odfjell het verschil had gemaakt. Er bleek immers pas achteraf dat de toezichthouders hun werk niet goed deden, mede dankzij klokkenluiders. Vanaf het moment dat de misstanden naar buiten kwamen, is er alsnog ingegrepen.

De doorzettingsmacht die de staatssecretaris zichzelf toedicht, moet bovendien een laatste redmiddel zijn. Als bedrijven veiligheid serieus nemen – dat zou eigenlijk heel gewoon moeten zijn – en toezichthouders hun werk doen zoals zou moeten, dan is die doorzettingsmacht alleen een papieren bevoegdheid die niet gebruikt zou moeten worden. De kabinetsreactie is echter weinig inspirerend waar het gaat om het verbeteren van de veiligheid in de chemie en het versterken van het toezicht. Er wordt wat gebabbeld over verbeterprogramma’s en de lopende vorming van de omgevingsdiensten, maar ik mis het gevoel van urgentie.

Nergens blijkt in de brief dat het kabinet doorheeft hoezeer de veiligheid in de chemie onder druk staat. De paar maatregelen die worden aangekondigd maken deel uit van een meerjarenprogramma, maar wanneer dat moet zijn afgerond blijft in het luchtledige hangen. Het meest teleurstellend is nog wel dat mevrouw Mansveld nog altijd niet bereid is om de extra kosten die de samenleving maakt op notoire wetsovertreders door te berekenen aan de bedrijven in kwestie. D66 pleit hier al langer voor en zal dit ook blijven doen.

Is het dan allemaal slecht? Nee. In de kabinetsreactie wordt wel degelijk een aantal goede verbetervoorstellen gedaan. Ik ben blij met het voorstel om de kwaliteit van de vergunning beter te borgen en ervoor te zorgen dat er minder kans is op tegenstrijdige veiligheidsvoorschriften. Ook de aankondiging dat omwonenden meer inzicht krijgen en wat er goed en fout gaat bij chemiebedrijven is een goede stap voorwaarts. Meer coördinatie tussen de verschillende toezichthouders (Rijk, provincie en veiligheidsregio) kan evenmin kwaad, al moet daar wel worden opgepast voor onnodige bureaucratisering.

Het ziet er naar uit dat het dossier-Odfjell voorlopig nog niet zal worden gesloten, nu het kabinet vooral inzet op verder overleg tussen de verschillende overheden. Maar of de chemie daar ook veiliger van wordt… ?

De kabinetsreactie op het Odfjell-rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid staat op de website van de Rijksoverheid.