Worstelen met helikopters

Worstelen met helikopters

“Hoedt u voor mensen die dingen zeker weten.” Met die uitspraak van Hans van Mierlo begon ik vanochtend het commissiedebat over de mogelijke komst van een helihaven bij de Haagse wijk Ypenburg.Het bedrijf Heliplan heeft een aanvraag ingediend om vanaf de zogenoemde Gavi-kavel, een weiland in de oksel van het Prins Clausplein, 400 helikoptervluchten per jaar uit te mogen voeren. Provinciale Staten moeten hier een besluit over nemen. De fractie van D66 Zuid-Holland vindt het van groot belang hier zorgvuldig mee om te gaan en dat is ook wat de wet van ons vraagt: een integrale afweging waarbij aspecten als economische ontwikkeling, verstedelijking, bereikbaarheid, leefbaarheid, milieu, veiligheid en ruimtelijke kwaliteit een rol spelen. Verschillende collega’s in de Staten weten al geruime tijd zeker hoe zij zullen stemmen: een aantal heeft sowieso principiële bezwaren tegen helikoptervervoer en anderen zijn van mening dat de provincie bij dit soort verzoeken de gemeente geen strobreed in de weg moet leggen. Voor D66 Zuid-Holland ligt dat anders: wij weten het ook na de commissievergadering van vanochtend nog niet en worstelen met de integrale afweging.

Betekent dat dat wij principieel tegen een helihaven in de regio Haaglanden zijn? Nee, zeker niet. In dezelfde commissievergadering vandaag zei ik ook: “Als ik alleen op mijn onderbuik af ga, denk ik: laten we maar instemmen met die helihaven. De overlast zal in de praktijk wel meevallen.” Gelukkig hoeft de fractie dit besluit niet te nemen op basis van de onderbuik, maar doen wij dit op basis van argumenten. Onze grootste vragen concentreren zich op drie punten: de locatie van de beoogde helihaven, de veiligheid op en rond het beoogde terrein en het proces van de aanvraag van de luchthavenregeling, zoals het besluit formeel heet.

Locatie

Over de locatie is tijdens de commissievergadering iets meer duidelijkheid gekomen. Tot vanochtend bestond er namelijk nog onduidelijkheid over de vraag op welke plek de helikopters straks precies gaan landen. Is dat in de hoek van de helihaven of midden op het terrein. De kaarten bij de aanvraag waren niet duidelijk over dat punt en ook aanvrager Heliplan heeft de afgelopen weken verschillende plekken genoemd. Het blijkt wel degelijk om de locatie midden op de Gavi-kavel te gaan. De ingetekende plaats voor helikopters in de zuidwest-punt van de kavel is alleen de parkeerplaats, waar de helikopters na het landen naartoe “zweven”.

Een andere vraag over de locatie van de helihaven is tot nu toe niet beantwoord: is deze locatie nu de beste plek voor een helihaven in de regio Haaglanden? Er wordt door Heliplan verwezen naar een alternatievenonderzoek dat zou zijn uitgevoerd en waar zij hun keuze voor de Gavi-kavel op hebben gebaseerd. Dat onderzoek blijkt echter nergens te achterhalen: de aanvragers hebben zelf geen kopietje bewaard, de gemeente Den Haag – die het onderzoek zou hebben uitgevoerd – heeft het niet en ook de provincie heeft het onderzoek niet voorhanden. Dat maakt een integrale afweging lastig: de locatie is daar immers een belangrijk deel van. Mocht iemand dus toch een kopie van dat rapport hebben – ik houd mij aanbevolen!

Veiligheid

De Gavi-kavel ligt zoals gezegd vlakbij het Prins Clausplein, vlak langs een behoorlijk druk verkeersknooppunt, maar ook naast een testlocatie van TNO en een gascentrale. Formeel heeft dat geen invloed op de vergunbaarheid van de helihaven – aan alle wettelijke normen wordt voldaan. Maar het is wel een punt van zorg. Op het punt van verkeersveiligheid worden die zorgen overigens gedeeld door Rijkswaterstaat, dat negatief adviseert over een helihaven op deze plek. Toegegeven, dat advies is opgesteld voor de reconstructie van het Prins Clausplein. Het knooppunt is nu iets minder onoverzichtelijk, maar wel nog even druk. Gedeputeerde Staten houden echter vol dat verkeersveiligheid de eigen verantwoordelijkheid van de automobilist is. Dat standpunt vind ik net een beetje te kort door de bocht. Gelukkig heeft de gedeputeerde vanochtend toegezegd bereid te zijn de verkeersveiligheid – evenals het aantal klachten van omwonenden over geluidsoverlast van de helihaven – te willen monitoren. Dat zal dan volgende week in moties moeten worden vastgelegd tijdens de Statenbehandeling.

Proces

Tot slot het proces: de besluitvorming over deze luchthavenregeling verdient wat D66 Zuid-Holland betreft geen schoonheidsprijs. De beantwoording van de zienswijzen is in mijn ogen wel erg formeel afgedaan, met weinig begrip voor de zorgen van de omwonenden. Ook vind ik het vreemd dat er ondanks verzoeken daartoe geen bestuurlijk overleg heeft plaatsgevonden met de gemeenten rondom de beoogde helihaven, omdat zij – op Den Haag na – geen formeel belanghebbende zijn. Zo’n houding past niet bij de manier van besturen die onze fractie voor ogen heeft, en de gedeputeerde heeft dat ook erkend. Inmiddels heeft er in elk geval met de gemeente Rijswijk alsnog overleg plaatsgevonden.

Een laatste punt dat ik aan de orde heb gesteld is het economisch belang van de helihaven. De provincie heeft jaren geleden vastgesteld dat er een commerciële helihaven in de regio Haaglanden mag komen, mits dit bijdraagt aan de versterking van de Zuid-Hollandse economie. Gedeputeerde Staten hebben echter op dit punt geen eigen afweging gemaakt. Zij volgen de aannames van de gemeente Den Haag en VNO-NCW dat het bestaan van een helihaven an sich al voldoende is om Den Haag interessanter te maken als vestigingsplaats voor bedrijven. Maar wat is de meerwaarde van een helihaven als er ook al een vliegveld is (Rotterdam – The Hague Airport)? En wat is die meerwaarde, wanneer je vanaf de helihaven per auto over kleine weggetjes kruipdoor-sluipdoor naar de Haagse binnenstad moet rijden? Misschien is die economische meerwaarde er inderdaad, maar ik zou dat dan wel graag iets meer onderbouwd zien dan een paar zinnen in een lobbybrief. De gedeputeerde heeft toegezegd daar een poging toe te zullen doen.

Hoe nu verder?

Komende maandag zullen wij proberen in de fractie een knoop door te hakken over de wenselijkheid en (on)mogelijkheid van een helihaven op deze locatie. En wij zijn niet de enigen. Leek het er vooraf nog op dat een meerderheid vóór dichtbij was (VVD, PVV en CDA – samen 25 van de 55 zetels), inmiddels lijkt met name de PVV aan het twijfelen te zijn geslagen. SP, GroenLinks, SGP-ChristenUnie, 50Plus en Partij voor de Dieren (samen 19 van de 55 zetels) zijn uitgesproken tegen de helihaven. Het wordt dus een spannend debat volgende week!

Comments are closed.